— ขอนแก่น, 24 กรกฎาคม 2555

"ครกหินโม่แป้ง"การโม่แป้งนั้น ต้องนำข้าวไปแช่น้ำไว้เป็นกะละมัง ๆ กว่า จะโม่เป็นแป้งละเอียด ๆ ต้องหมุนโม่กันไม่รู้กี่ร้อยกี่พันครั้ง แล้วรูที่ใช้หยอดข้าวแช่ก็รูเล็ก ๆ ในรูโม่แป้งก็เล็กนิดเดียวใส่ข้าวได้ทีละช้อนเท่านั้น ถ้าหยอดข้าวหลาย ๆ ช้อนลงไป จะได้แป้งที่หยาบไม่ดี และการโม่แป้งนั้น หนึ่งคนหมุน หนึ่งคนหยอดข้าวแช่พร้อมหยอดน้ำลงไปด้วยทีละช้อน แล้วหมุนไปเรื่อย ๆ น้ำแป้งสีขาว ไหลออกมาเป็นสายลงในที่ที่รองรับน้ำแป้งไหลลงไป ในบางครั้ง แป้งก็เปลี่ยนเป็นสีเขียวเพราะว่าในส่วนที่เราผสมนั้น ซอยใบเตยลงไปด้วย น้ำแป้งจึงเป็นสีเขียว ทำขนมลอดช่อง และทำขนมเปียกปูน โดยเฉพาะเวลาโม่แป้งจะมีเด็ก ๆ นั่งล้อมวงดูการโม่แป้ง อดทนรอ รอเวลากว่าจะได้กินขนมเปียกปูนไม่ใช่เด็กนั่งดูวิธีการโม่แป้งนะแต่เด็กนั่งรอกินขนมนั้นเอง

ลักษณะของครกหินโม่แป้ง :ครกหินโม่แป้งจะมี 2 ชั้น ชั้นบนสำหรับใช้บดและหมุนรอบตัวครกหิน, ชั้นล่างของครกหินใช้ที่เป็นที่รองรับน้ำแป้งที่จะไหลออกมา และภาชนะสำหรับรองรับน้ำแป้งที่จะไหลลงภาชนะขั้นที่ 3 ใช้ภาชนะกะละมังหรือคุถังเหล็กรองรับในขั้นสุดท้าย และครกหินทำมาจากเหล็กหินสกัดขัดเนื้อของหินอย่างละเอียด

วัสดุที่ใช้ในการทำครกหินโม่แป้ง :หินสกัด 2 ท่อน,ไม้เนื้อแข็งหรือไม้ไผ่ทำที่หมุนชั้นบน 1 ท่อน

แหล่งที่มาของครกหินโม่แป้ง :โครงการวัฒนธรรมไทยสายใยชุมชน วัดศรีสว่าง บ้าน สี่แยกโนนหัวนา หมู่ที่ 4 ตำบล นาจาน อำเภอ สีชมพู จังหวัด ขอนแก่น