เครื่องสักการะล้านนา ต้นดอก

, 20 เมษายน 2555


เครื่องสักการะล้านนา ต้นดอก



ชาวล้านมีความเชื่อศรัทธาเลื่อมใสในพระพุทธศาสนามาเป็นเวลาช้านานตั้งแต่บรรพบุรุษ จวบจนปัจจุบันจะเห็นได้จากพิธีกรรม และประเณีต่างๆที่เกี่ยวเนื่อง กับศรัทธาความเชื่อทางพระพุทธศาสนาที่ปฏิบัติสืบต่อกันมาเป็นเวลาช้านาน การประดิษฐ์เครื่องสักการะล้านนา ต้นดอก ต้นกุ่ม ต้นเทียน ต้นผึ้ง ประดิษฐ์ขึ่นเพื่อเป็นพุทธบูชาแด่องค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้า ในวันสำคัญทางพระพุทธศาสนา เช่น วันวิสาขบูชา วันมาฆบูชา และใช้ในงานประเพณีและพิธีกรรม เช่น พิธีอุปสมบท ประเพณีสรงน้ำพระธาตุ พิธีรดน้ำดำหัว ประเพณีแห่ครัวทาน นอกจากนี้ยังได้ประดิษฐ์ต้นกุ่ม ต้นดอกเพื่อสักการะศพพระเถรานุเถระชั้นผู้ใหญ่ ต้นดอก ถือเป็นเครื่องสักการะล้านนาที่เป็นศิลปะงานช่างฝีมือพื้นบ้านที่สะท้อนให้เห็นถึงวิถีชีวิตของแต่ละชุมชน เป็นงานฝีมือศิลปะพื้นฐาน ที่เป็นเอกลักษณ์เฉพาะท้องถิ่น





การประดิษฐ์ต้นดอก รูปทรงของต้นดอกจะมีความสูงประมาณ 30 เซนติเมตร หรือมากกว่า มีดอกไม้ ใบไม้ประดับโดยรอบ ปัจจุบันรูปแบบการประดิษฐ์ใช้วัสดุยังคงใช้รูปแบบเดิม ตกแต่งด้วยดอกไม้ในท้องถิ่น เช่นดอกบานไม่รู้โรย ดอกพุดซ้อน ดอกกระดังงา ดอกลั่นทม ดอกกุหลาย ดอกจำปา ดอกมะลิ หรือมีการเย็บดอกไม้แล้วค่อยนำมาประดับทับบนต้นดอก บ้างก็ร้อยมาลัยหรือจีบใบตองวางทับซ้อน ซึ่งขึ้นอยู่กับฝีมือและความประณีตของผู้ทำโดยการจีบใบตองมีลวดลายในการจีบ 2 ลักษณะคือ จีบแบบนมสาว จีบแบบบัวคว่ำบัวหงาย โครงสร้างของต้นดอกเป็นรูปทรงพุ่มคล้ายดอกบัวตูมหรือทรงวงรีคล้ายไข่ไก่ โดยใช้ท่อนกล้วย เป็นวัสดุในการทำโครงสร้างและฐานล่างมีขนาดที่ใหญ่กว่าเพื่อให้สามารถรองรับน้ำหนักของดอกไม้และใบไม้ที่ปักลงบนแกนกลางของต้นกล้วย ใบไม้ที่นิยมนำมาประกอบเป็นต้นดอก คือ ใบเล็บครุฑ ต้นดอกของแต่ละท้องถิ่นจะมีสีสันและรูปแบบที่สวยงามแตกต่างกันขึ้นอยู่กับการเลือกใช้วัสดุจาก ธรรมชาติในการนำมาปักบนพุ่มต้นดอก