ขวัญข้าว

, 03 กันยายน 2555


การทำขวัญข้าวทำกัีนในหมู่ชาวนาเพื่อเป็นการขออภัยและเรียกขวัญแม่โพสพเมื่อชาวนานวดข้าวและขนข้าวไปเก็บในยุ้งฉางเรียบร้อยแล้ว พอถึงวันศุกร์ เดือนสาม ชาวนาบ้านใดจะทำขัวญช้าว จะต้องหาหมอขวัญก่อนทำขวัญชาวนาจะพาลูกหลานไปเก็บข้าวท่ีหล่นตามท้องนาและะขอบลานนวดข้าวของตนขณะเก็บข้าวตกก็เรียกขวัญไปด้วยกล่ีาวสั้น ๆ ว่า ขวัญเอ๋ย ๆ เมื่อเก็บข่้้าวตกได้ก็เอาห่อผ้าไปปักเป็นธงไว้ ณ ท่ีทำขวัญในยุ้งฉางของตน การทำพิธีต้องทำบายศรีส่วนมากใช้บายศรีปากชามมีไข้ต้มปักยอดบายศรี พร้อมเครื่องบูชา ดอกไม้ ธูป เทียน และขนมอื่น เช่น แกงบวชเผือก บวชฝักทอง บวชมัน มีขันน้ำพระพุทธมนต์ ปูเสื่อบนข้าวในยุ้งฉางวางสิ่งของท่ีเตรียมไว้ ธงข้า่วตกท่ีเก็บมาปักไว้ข้างหน้าใกล้ ๆ กับขนม หมอขวัญกล่าวชุมนุมเทวดาทำน้ำมนต์โดยกล่าวคำทำขวัญเป็นทำนองแหล่มีใจความถึงขั้นตอนในการทำนาตั้งแต่ต้นจนได้ข้าวเปลือกนำมาเก็บไว้ในยุ้งฉางและระลึกถึงคุณของข้าวและแม่โพสพ คำกล่าวคำขวัญจะมี ๓ ตอน เมื่อหมอขวัญกล่าวจบแต่ละตอนผู้มาร่วมพิธีหน้ายุ้งฉางโห่รับสามครั้ง เมื่อเสร็จพิธีนำนำ้พระพุทธมนต์ไปประพรมรอบยุ้งฉางและวัว ควาย เครื่องมือทำนาส่วนขนมในสำรับนำมาเลี้ยงดูกัน